Türkiye’de merkezi yönetim, iklim krizi konularına ‘Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ ismiyle yaklaşsa da Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı kurumlarda sürdürülebilirlik ve “yeşil müze” kavramlarının henüz merkezi bir politikayla değil, daha çok kurum yöneticilerinin bireysel inisiyatifleriyle şekillendiği görülüyor. Ancak bu durum, Türkiye'de ilham verici yeşil müze uygulamalarının olmadığı anlamına gelmiyor. İşte öne çıkan bazı örnekler:

İzmir'den Yaratıcı Bir Örnek: Yeşilova Höyüğü Ziyaretçi Merkezi

Türkiye’deki yeşil müze uygulamaları arasında öne çıkan ilk örneklerden biri, İzmir’de bulunan Yeşilova Höyüğü Ziyaretçi Merkezi’dir. Tarihöncesi bir yerleşim olan Yeşilova Höyüğü’nün tanıtımı amacıyla 2012'de, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Bornova Belediyesi işbirliğinde, mimari bir yarışma sonucu inşa edilen merkez, sadece yeşil bina özellikleriyle değil, müzecilik pratikleriyle de sürdürülebilirlik ilkesine önem veriyor. Ziyaretçi Merkezi, sergi tasarımlarında sürdürülebilir materyaller kullanmasının yanı sıra, ziyaretçilerinden giriş ücreti olarak kullanılmış pil kabul ederek farkındalık yaratan özgün bir uygulama sergiliyor.

İstanbul'da LEED Sertifikalı Bir Yapı: Arter

İstanbul’da bulunan Arter, binasının daha tasarım aşamasından itibaren yeşil bina kriterlerini gözeten bir yaklaşımla öne çıkıyor. Yeşil binalara verilen prestijli bir unvan olan LEED Altın Sertifika’ya uygun tasarlanan yapıda, malzeme seçimlerinden enerji tüketimine ve inşaat süreçlerine kadar her aşamada sürdürülebilirlik ilkeleri gözetildi. Bu titiz süreç sonunda bina, LEED Altın Sertifika sahibi olmayı başardı.

Doğa ve Teknolojiyi Buluşturan Yaklaşım: Sakıp Sabancı Müzesi

Yine İstanbul'da bulunan Sakıp Sabancı Müzesi (SSM), yeşil müze uygulamaları konusunda kapsamlı adımlar atmış bir diğer önemli kurumdur. Boğaz'a konumlanmış 18 dönümlük arazisi, 115 farklı bitki çeşidi ve tarihi değere sahip 452 ağacıyla, başlı başına dört mevsim gezilebilen bir botanik zenginlik sunar. Müze, yeşil dönüşüm sürecinde operasyonel süreçlerini ekolojik bir bakış açısıyla yeniden ele almıştır. Isıtmada tamamen doğalgaza geçilmesi, bahçe sulamasında yağmur sularını biriktiren sistemlerin kullanılması, havalandırma sistemlerinin düzenlenmesi, çöp ayrıştırma ve kanalizasyon temizliği gibi birçok alanda iyileştirmeler yapılmıştır. SSM, daha yaşanabilir ve yeşil bir dünya için tüm operasyonel süreçlerini ekolojik bir bakış açısıyla ele alarak çevreyi koruyan teknolojilerin kullanımını artırmıştır. Müzenin kullandığı enerjinin yüzde 100’ü, yeşil enerji ve temiz enerji santralleri tarafından üretilmektedir.

Anadolu'dan Ödüllü Bir Model: Kaman Arkeoloji MüzesiAnadolu’da yer alan Kırşehir Kaman Arkeoloji Müzesi ise yeşil müze uygulamalarıyla hem Türkiye'de hem de dünyada adından söz ettiren bir örnektir. Dış cephesi, Kalehöyük Höyüğü örnek alınarak höyük tarzında tasarlanan müze, doğal çimlerle kaplı, doğayla tam uyumlu bir görünüme sahiptir. Sürdürülebilirlik özellikleriyle öne çıkan bu eşsiz mimari, Amerika'da 1950'li yıllardan beri düzenlenen "Yeşil İyi Tasarım" yarışmasında 2010 yılında En İyi Yeşil Müze ödülüne layık görülmüştür.